قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
2313
تاريخ الفي ( فارسى )
و بعضى از اهل تاريخ آوردهاند كه ابو العلاى معرّى در آخر عمر تائب شده در باب توبه و إنابه خود قصيدهاى گفته كه از جمله ابيات آن قصيده اين چند بيت مشهور است : يا مَن يَرى مَدَّ البَعُوضِ جناحها * فى ظُلمَة الليل البَهيم الأليلِ وَ يرى مَناطَ عروقِها مِن نحرها * و انمَح فى تلك العِظام النَمل « 1 » و بعضى اين ابيات را به زمخشرى منسوب داشتهاند . و العلم عند اللّه . و از جمله مصنّفات أحمد بن سليمان ابو العلاى معرّى كتابى است مسمّى به الايك و الغصون كه اكنون در ميانهء عرب آن كتاب مشهور به كتاب همزدردف است . وفات او در ماه ربيع الاوّل اين سال در معرّة النّعمان « 2 » بود . مدّت زندگانى او هشتاد و شش سال بود ، الّا چهارده روز . و بر قبر او هشتاد نفر از تلامذهء او بر وى مرثيتها خواندند .
--> ( 1 ) . اى آنكه بال گشودن پشه را در شب بسيار تيره و تار مىبينى و اى آنكه پراكندگى رگ و پى شتر نحر شده و لانه گرينى مور را در استخوانهايش مىنگرى . - و . ( 2 ) . معرّة النّعمان : شهر بزرگ قديمى و مشهورى است از اعمال حمص بين حماة و حلب ؛ - ياقوت ، معجم البلدان . بناى آن منسوب است به نعمان عدىّ بن غطفان بن عمرو بن بريح بن خزيمه . . . ؛ - لغتنامهء دهخدا .